Fidelwaarts

Het is inmiddels alweer een tijdje geleden, echter daarom niet minder de moeite van het melden waard. November 2013 stond in het teken van een 3-weekse reis naar Florida y Cuba con Cleo. Florida omdat mijn oude heer er inmiddels al een tijd niet meer weg te slaan is, Cuba omdat het kan. En omdat het moet terwijl het nog kan, vonden wij.

Er vallen boeken over te schrijven, maar het doel is hier om dat in ieder geval na te laten en deels de beelden het werk te laten doen. Want wat een fotogeniek land. Om dan toch de meest in het oog springende observaties en opmerkelijkheden te noemen: het contrast tussen Miami, het begin van ons Cubaans avontuur, en Castro’s eiland zelf kon niet groter zijn. Hoe langer we over het eiland trokken, hoe oppervlakkiger, absurder en idioter het vertoon van weelde op die Ocean Drive een paar honderd kilometer noordwaarts begon te lijken. Uiteraard, communisme werkt niet, het klinkt wellicht mooi maar strookt nou eenmaal niet met de menselijke aard. Een systeem waarin slechts beperkte tot geen vorm van kritiek op de heersende klasse mogelijk is of dat zichzelf in stand moet houden door het opleggen van enorme beperkingen dan wel censuur lijkt gedoemd te falen (al bewijzen landen als China wellicht het tegendeel?), maar je gaat je afvragen welke cultuur nou het meest verziekt is. Het veilige, drugsvrije, dansende en zingende Cuba waarin niemand dakloos is of de materialistische, spilzieke en wat met name wapens betreft gevaarlijke VS waar voor elke succesvolle miljonair die ze telt, er minimaal 10 daklozen tegenover staan?

Waar je in veel Amerikaanse steden buurten hebt waar je maar beter niet doorheen kan rijden overdag, laat staan des nachts, hebben we ons in de miljoenenstad Havanna ook middenin de nacht in de smalste en donkerste steegjes niet onveilig gevoeld. Zware criminaliteit of drugshandel bestaat er niet. Waar een universitaire opleiding in de VS al snel 30k per jaar kost, is het in Cuba voor iedereen vrij toegankelijk. Goed, ik belicht hier natuurlijk bewust een zijde van de medaille, maar mijn punt is duidelijk lijkt me.*

Partner in crime.

El commandante op een muur in Havanna.

Dit soort beslommeringen daar gelaten hebben we een vrij epische reis gemaakt al zeg ik het zelf, het hele eiland van west naar oost en weer terug per bus en taxi afgereisd, toch bij elkaar al snel een geschatte 2500 km afgelegd. Van het afgelegen en paradijselijke Baracoa met z’n regenwouden en witte stranden in het verre oosten via het Unesco world heritage stadje Trinidad tot de uitgestrekte tabaksvelden in Vieñales in het westen, we hebben het allemaal meegemaakt, geproefd, bewandeld, gevoeld en gezien.

Positief dan wel negatief, maar hoe dan ook ervaringen. Positief: Wat een ontzettend mooi en vruchtbaar land. Negatief: Wat zie je weinig terug van deze vruchtbaarheid in de culinaire cultuur, het is niet te geloven. In de categorie kruiden en specerijen kent men zout en eventueel, als je geluk hebt, knoflook. Lichtpuntje: Er zijn gelukkig uitzonderingen: Baracoa. Daar groeit zo veel tropisch groente en (zee)fruit dat het bijna onmogelijk is om er niet lekker te eten. En dan was er nog een enkel restaurantje met naar verluidt een Europese chef twaalfhonderd kilometer verderop in Vieñales genaamd El Olivo. God bless El Olivo. Verder was het wat culinaire ervaringen betreft vrij treurig gesteld helaas, al zijn er in de hoofdstad ook tekenen van verandering zichtbaar. Positief: De straatcultuur. Mensen zijn vrolijk – dansen, lachen, flirten – het aantrekkelijke temperament van andere zuid-Amerikaanse culturen is Cuba zeker niet vreemd. Negatief: Je kunt als toerist je kont niet keren of er wordt om een CUC gevraagd. Door alles en iedereen. Weg vragen? een CUC alsjeblieft. Ongevraagd de deur voor je openhouden? Idem. Een suppoost die zich ongevraagd, ongewenst doch vriendelijk aan je opdringt in een museum? Reken maar van yes. Middenin de jungle je paard bewaken? De weg wijzen naar het strand dat 20 meter voor je ligt? Enfin, volgens mij is het duidelijk.

Meest tekenend waren toch echt onze allerlaatste minuten op het eiland. Aangekomen op het vliegveld, taxi betaald, ingecheckt, baggage gedropt, paspoort gecheckt en zoveel mogelijk ons resterend geld opgemaakt omdat je niet meer dan enkele CUCs het land uit mag nemen, blijkt dat we 25CUC per persoon aan vliegveldtax/toeristennaaibelasting moeten betalen. Wat te doen? Pinautomaten bestaan er niet, althans niet daar op dat moment, en je geld is op. ZEG DAT DAN VAN TEVOREN. Om witheet van te worden. (Gelukkig hadden we net tot op de cent genoeg met het ruilen van reservedollars, Canadese dollars en konden we toen de wanhoop nabij was onze laatste euromunten tegen een zeer nadelige wisselkoers ruilen met een medetoerist door heel zielig te kijken, toen was echt alles op.) Man wat waren we toen blij dat we in dat vliegtuig zaten. Positief: ondanks zichtbare tekenen van Castromoeheid onder de mensen die ik erover sprak, toch trots op het eigen land om het feit dat zij niet toegegeven hebben aan de Westerse, al maar meer consumerende levensstijl. Terecht ook.

Havana nights.

The grand tour.

*Het probleem is natuurlijk – naast embargo’s en nogal wat andere zaken – dat het land vervolgens stikt van de hoogopgeleiden zonder enig toekomstperspectief. Dat, onafhankelijk van hoe hard je werkt, je salaris nooit boven dat van een ander uit zal komen en dat je vervolgens ook zeker niet zelf mag weten wat je met je zuur verdiende centjes mag doen, laat staan dat je mag ondernemen.**

**Al is dat inmiddels mondjesmaat toegestaan: zo zijn er de Casas particulares – Cubaanse B&Bs zullen we maar zeggen – waar we elke avond ons gespreide bedje vonden, en telt Cuba nu ook haar eigen pizza franchise*** business genaamd Dino’s (waarvan de uitwerking van logo alsmede concept verdacht veel op Domino’s lijkt, iets dat na dagen op zout met rijst een welkome afwisseling is).

***Volgens mij waren er welgeteld 2 vestigingen op het moment van reizen…

Tot slot als toegift wat Amerikaanse Floridiaanse toestanden:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *